|
KÖYÜMÜZDE DÜĞÜN VAR
www.sarvan.net sitesinin değerli ziyaretçileri sizlere elimizden geldiğince, dilimizin döndüğünce, köyümüzde düğün nasıl yapılır, gelenek- görenekleri nelerdir, bunlardan bahsedeceğiz. Bunları kah bizim dönemimiz, kah eski adetler bazen de ikisini karşılaştırarak sizlere anlatmaya çalışacağız.Düğün gelenekleri içersinde; bazı yörelerle benzerlikler, bazen de bize özgü değişik adetlere rastlayabilirsiniz. Burada bulunan eski veya yeni, örf ve adetlerimizi görecek bilmeyenler bilgi sahibi ,bilenler güzel bir nostalji yapmış olacaktır.
Bu düğün adetleri bölümünde ; kız isteme bölümünden başlayıp, sırasıyla düğün hazırlıkları, küçük düğün, kına, sini gitme, konak, büyük düğün gecesi ve gelinçi gibi faaliyetleri takip ederek olursanız çok daha iyi olacaktır.
DÜĞÜN HAZIRLIĞI: Düğün geleneklerimize göre, gelin veya damat adaylarına yapılması gereken çeyizler erkenden hazırlanır. Bunlar eskiden kişilerin maddi gücüne göre iki üç kat yatak, sandık, bakır eşya, geline takılacak ziynet eşyaları gibi çeşitli maddelerdir. Günümüzde ise her yerde olduğu gibi mobilya ,beyaz eşya, takı gibi modern şekle dönüşmüştür.
Düğüne bir hafta kala düğün telaşına girilir. Yapılacak yemeklerin kumanyaları hazırlanır. Düğüne çağrılma işlemi başlar. Köyden bir iki genç görevlendirilir. Bunlar hane-hane dolaşarak düğüne söyler. Çevre köyler ve uzak akrabalarda böylece çağrılır. Maddi durumu iyi olan düğün sahibi yakın akrabalara birer horoz gönderir. Bu bir nevi düğün davetiyesidir.
DÜĞÜNE BAŞLAMA: Birkaç gün kala ocaklar yanmaya başlar. Aşçı erkenden yapılacak yemekleri ve tatlıları sıralar. Düğün ekmeği köy fırınında dökülür. Bu ekmek kara buğday ve mısır unundan yapılır. Bu ekmeğe “golit” denir. Düğüne her gelen mutlaka yemeğe davet edilir. Artık düğün başlamıştır. Bir iki gün önce yaşlı kişiler “uğur kadem” dedikleri ziyareti yaparlar. Düğünün ilk akşamı “küçük düğün” gecesidir. Misafirler gelir gider, oyunlar oynanır, çocuk oyunları bölümünde bahsettiğimiz eğlenceler yapılır. Geceye doğru kız evine “kına” yakmaya gidilir. Her iki akşamda da “konak” diye tabir edilen ziyaretçiler gelir. Bu hem erkek evine, hem de kız evine gelebilir.Bunlar beş-on kişilik guruplar halinde gelir. Silah ve el maytapları ile düğün evine yaklaşırlar. Düğün sahibi varsa davul-zurna veya kemençeyle karşılar. İyi bir yere oturtulur ve yiyecek içecek ikram edilir. Bazısı içkili, bazısı içkisiz olarak bu ziyareti tamamlar ve kalkma zamanı gelir.gurubun sözcüsü düğün sahibini çağırır. İyi temennilerini diler ve yüklü bahşişini takdim eder. Konak uğurlamada yine davul-zurna veya kemençe eşliğinde karşılıklı silah ve maytaplarla uğurlanır.
GELİNÇİ : Düğünün son günüdür. Gelin alma töreni eskiden yaya veya atla yapılırken, şimdi bu işler arabayla yapılmaktadır. Salon düğünü modasından önce bu “gelinçi” gitmek bayağı zevkli bir geleneğimizdi. Kadın, erkek ve çocuk epeyce bir kalabalık olarak kız evine gidilir. Düğün evine yaklaşılınca yine patlayıcı maddeler atılır. Kız tarafı misafirleri karşılar. Yöresel oyunlar oynanır. Halaylar çekilir. Hoşbeşten sonra dönüş hazırlığı başlar. Genç hanımlar gelini hazırlar. Birkaç el silah sesi dönüş için işarettir. Gelini götürmek için bazen süslenmiş bir at, bazen bir araba, bazen ise yaya olarak yola çıkılır. Kız evinde duygu dolu sahneler yaşanır. Genç erkekler gelinin çeyizini yüklenir. Gelinin kardeşi veya yeğenleri sandık üzerine oturarak istediği bahşişi almadan kalkmaz. Yaşlı kadınlar, gelin evden çıkarken birçok töre adetlerini yaparlar. Duvak kapatılır, beline kırmızı kurdale bağlanır, gelin geri dönüp evine bakamaz, vs. gibi bir sürü öğüt nasihat verirler. Hepsinin de kendilerine göre mantıklı açıklamaları vardır. Gelin dış kapıdan çıkarılmaz. Erkek tarafının yetkilisi çağırılır. Gelin hanıma ne vereceğini sorarlar. İyi bir pazarlık başlar. Para, altın, arazi, koç, inek gibi her hangi bir mal üzerinde anlaşılır. Bu mal o an için alınmaz fakat cemiyetin huzurunda söz olarak alınır. Aynı zamanda gelinin teminatıdır. Bu arada çeyizin içinde, damada gidecek bir tepsi baklavayı da unutmayalım.
KIZ EVİ: Her düğün evinde olduğu gibi kız evinde de aynı hazırlıklar yapılır.Çeyizler dayanıp döşenir. İki gün iki gece düğün yapılır. Geline bir çok ev eşyası hediye gelir. Eskiden bu eşyaların en değerlileri bakır mutfak eşyalarıdır. Akrabalık ve yakınlık derecesine göre bakır tabak ve sahandan başlar,güğüm, kazan, sini, tepsi gibi hediyeler gelirdi. Şimdi bu hediye işi tamamen değişerek günümüz ihtiyaçlarına ayak uydurmuştur. |